RELATIETHERAPIE EN BEGELEIDING
Start
Wanneer relatietherapie
Wanneer is relatietherapie nuttig of nodig?
Het kan zijn dat een van beiden zich niet meer prettig voelt in de relatie, of er is een duidelijk probleem waar jullie samen
steeds tegenaan lopen. Je hoeft in ieder geval beslist geen slechte relatie te hebben om hulp te zoeken.
De reden dat je hulp zoekt kan bijvoorbeeld te maken hebben met:
- ergernissen en ruzies
- gevoelens van onbegrip, of langs elkaar heen praten
- het ontbreken van gevoelens
- verliefdheid op een ander, van één van beiden
- twijfels over (of begeleiding bij) gaan scheiden
Relatieproblemen zijn vaak vooral communicatieproblemen. Het uiten van gevoelens, het naar elkaar luisteren, het begrip op
brengen voor de gevoelens van de ander gaat niet vanzelf. Veel mensen blijken niet of nauwelijks te hebben geleerd, bij zichzelf
of de ander na te gaan wat ze echt moeilijk vinden, waar ze eigenlijk mee zitten, en dat bespreekbaar te maken.
Partners denken vaak, ten onrechte, dat ze problemen zelf (moeten) kunnen oplossen.
De drempel om hulp te vragen voor relatieproblemen lijkt vele malen hoger dan die voor individuele problematiek.
Jammer, want door je emotionele betrokkenheid is het nu eenmaal moeilijk om objectief te kijken naar de relatie, naar wat er
precies aan de hand is of wat je zou kunnen verbeteren. Voor familie en vrienden geldt hetzelfde.
Doel van Relatietherapie
Bij de therapie / begeleiding ligt de nadruk op:
- het verduidelijken van het probleem
- het doorbreken van ruzies en conflicten
- de (verbetering van de) communicatie
- het maken van (betere) afspraken
Dat betekent ook dat je bewuster bezig bent met je af te vragen hoe de communicatie verloopt, welke patronen je met elkaar hebt opgebouwd, in welke cirkel je steeds belandt. Ook zul je je vaker afvragen: wat wil ik eigenlijk zeggen of bereiken?
Hoewel veel mensen zeggen dat ze het onnatuurlijk of vervelend vinden om vaste afspraken met elkaar te maken over het omgaan
met elkaar, zijn ze uitermate verbaasd als blijkt dat de afspraken goed werken en rust opleveren in de relatie.
Men realiseert zich niet hoeveel afspraken er eigenlijk al impliciet en onbewust in de relatie zijn gemaakt.
De therapeut(e)
Effectieve relatietherapie kunnen geven, vereist ervaring.
Dat betekent bijvoorbeeld de nodige ervaring met het kunnen signaleren en benoemen van allerlei communicatiestoringen
en -verwarringen.
(Zie ook bij FAQ (Vragen))
(Zie ook bij 14 Jaar Praktijk)
De therapie
De therapie begint met het invullen van vragenlijsten, over de probleemgebieden, de communicatie, de verdeling van taken en de
rolverdeling tussen de partners.
In het eerste gesprek krijgt ieder de tijd om zijn/haar verhaal te vertellen. Na elkaar en niet door elkaar heen, omdat verhalen
meestal verschillen.
Aan het eind van het gesprek zal ik (kort) mijn indrukken weergeven.
In een tweede afspraak gaan we dieper in op de communicatie en de problemen en komt de manier van werken (en het vervolg)
aan de orde.
NB. Houd s.v.p. rekening met twee afspraken, ook wanneer je je afvraagt of therapie "nog zin" heeft
óf wanneer je een reactie van een buitenstaander wilt op je verhaal. Eén afspraak is daarvoor te kort.
In principe geef ik, na elke afspraak, een opdracht mee naar huis.
Om de relatie te verbeteren is het nodig voldoende tijd aan deze opdrachten, zoals het samen oefenen, bespreken en opschrijven,
te besteden.
Regelmatig evalueren we de vorderingen.
Voor afspraken en tarieven, zie bij Informatie, afspraken en bij Informatie, tarieven.
Hieronder vind je nog wat meer informatie over relaties, communicatie en het
ontstaan van problemen.
Algemeen Om een gevoel van verbondenheid te creëren moeten we elkaar naderen, maar om onze onafhankelijkheid te behouden,
moeten we afstand bewaren en voor onze eigen persoonlijke behoeften en eigenheid opkomen. Als we geen oplossing vinden voor
de spanning in dit tweezijdig verlangen, ontstaan er conflicten, problemen of andere symptomen waar we last van kunnen hebben. Communicatie Effectieve communicatie is bijvoorbeeld: Als mensen iets zeggen doen ze dat op twee manieren: via de inhoud en via de betrekking. De inhoud is daarbij de
inhoudelijke informatie, de betrekking is de manier waarop het bericht moet worden opgevat. Via nonverbale kanalen
(mimiek, houding, gebaren, intonatie) wordt veel informatie op betrekkingsniveau overgebracht. Zo kan een boodschap met de
inhoud: "Wil jij soms liever autorijden?" op betrekkingsniveau zeer verschillend ingevuld worden. Uit onderzoek blijkt dat nog geen tien procent van de communicatie wordt overgebracht door woorden. De stem
en de toon waarop iemand iets zegt, de
gezichtuitdrukking en lichaamstaal, spelen een veel grotere rol. Deborah Tannen en John Gray hebben geschreven over de verschillen in communicatie tussen vrouwen en mannen. Hun boeken zijn
zeker de moeite waard om te lezen. Het wordt begrijpelijker hoe mensen langs elkaar heen kunnen praten. Mannen lijken eerder te
reageren op het inhoudsaspect van de communicatie, vrouwen eerder op het betrekkingsaspect. Conflicten en ruzies Zodra mensen gaan samenwonen, zullen ze tot overeenkomsten moeten komen over Een voorbeeld: De communicatie in het voorbeeld: Een ruzie over de inhoud levert hier weinig op. Een ruzie over de betrekking betekent niet dat de ruzie gelijk is opgelost.
Het kan wel betekenen dat uitgebreider gepraat moet worden over, wel of niet, overleggen. Het kan ook betekenen dat er
betere afspraken moeten komen. Ik geef dit sterk vereenvoudigde voorbeeld om duidelijk te maken waarover ruzies en conflicten in feite gaan, namelijk
over hoe we met elkaar omgaan. Dat klinkt echter simpeler dan het is.
Het zijn niet de conflicten die een relatie problematisch maken, het is de manier waarop we met die conflicten omgaan.
Elk mens streeft naar zelfstandigheid maar verlangt ook naar samenzijn en intimiteit.
Onafhankelijkheid en verbondenheid zijn dan ook belangrijke thema's in ieders bestaan.
Goede (effectieve) communicatie is essentieel voor een gevoel van tevredenheid en intimiteit in je relatie. Een goede communicatie
betekent dat de bedoeling van de spreker samenvalt met het effect op de luisteraar. Communicatie is verstoord (ineffectief)
wanneer het effect op de ander niet dat was wat je wilde of bedoelde.
Een verschil tussen de bedoeling en het effect kan optreden doordat de spreker zijn bedoeling niet goed uitdrukt of doordat de luisteraar de bedoeling niet goed
begrijpt of beide. Zowel spreker als luisteraar zijn verantwoordelijk voor effectieve communicatie.
- uiten van wensen (in plaats van verwijten)
- de totale boodschap geven; vertellen wat je voelt, wat je denkt maar ook waar je bang voor bent
- actief luisteren (controleren of je de ander begrepen hebt, en dit ook laten blijken)
- geen waarom-vragen stellen, maar zeggen wat je vindt of wilt
- onderscheid maken tussen praten over gevoelens en praten over feiten (tussen uiten en oplossen)
- ervoor zorgen dat de verstandelijke boodschap overeenkomt met de emotionele
- voor jezelf praten (en niet voor de ander)
- bij het onderwerp (de context) blijven
Inhoud en betrekking lopen, in onze communicatie, voortdurend door elkaar.
Bij (terugkerende) ruzies is het onderwerp meestal niet meer van belang. In feite maken we ruzie over
"hoe we met elkaar omgaan". Je kunt ruzies ook zien als machtsconflicten, het gaat niet om de inhoud maar om wie er
gelijk heeft.
- de verdeling van taken (taakgedrag)
- over de mate waarin beiden vrij zijn om onafhankelijk van elkaar te kunnen handelen (autonoom)
- over de noodzaak om met elkaar te overleggen alvorens te kunnen beslissen (overleggedrag)
Een ernstig verschil van mening over de verdeling leidt tot conflicten.
Een man/vrouw neemt onverwacht een collega mee naar huis voor het eten of een borrel. Nadat de collega is vertrokken
volgt een ruzie met de partner. Deze ruzie gaat dan eigenlijk over "moet er overlegd worden over het meenemen
van een collega" (overleggedrag) of "kan ik iemand meenemen zonder dat mijn partner daarvan weet"
(autonomie).
Het hangt vervolgens vooral van de communicatie af hoe men met dit conflict omgaat.
Wanneer er in de ruzie, in het bovenstaande voorbeeld, over "de collega", "het eten" of "het
tijdstip" wordt gepraat, gaat het over de inhoud, wanneer er in de ruzie over het (wel of niet) overleggen
wordt gepraat, gaat het over de betrekking.
© Gonny van Werkhoven;
http://www.gonny-van-werkhoven.nl